logo-vdkennisbank-3
Datum 17 september 2023
Thema De diëtist: voedingsexpert
Type
  • Eindwerkstuk
  • Posterpresentatie
Tags
prehabilitatie,kanker,diëtist
Deel

Elle Boersen

Deeltijdstudent Inge van den Hoek deed in samenwerking met praktijk Voeding + Advies onderzoek naar de succes- en faalfactoren van samenwerking tussen eerste- en tweedelijnszorgverleners voor mensen met kanker. Het resultaat: een workshop voor verpleegkundig specialisten, in te zetten door eerstelijns diëtisten.  

Inge: “Er is een duidelijke toename van ‘prehabilitatie-programma’s’, die zich richten op leefstijlinterventies ter voorbereiding op een medische ingreep. Terwijl prehabilitatie bij darmkanker in steeds meer ziekenhuizen wordt toegepast, blijft aandacht voor een gezonde leefstijl bij andere vormen van kanker achter. Ook patiënten die niet geopereerd worden, maar een andere behandeling voor kanker ondergaan, vallen buiten de doelgroep van prehabilitatie. Voor begeleiding bij voeding en leefstijl zonder acute voedingsgerelateerde klachten, wordt geen verwijzing geadviseerd. Dit ‘gat’ moet worden opgevuld.”   

Inge deed 14 semi-gestructureerde interviews met eerstelijns en tweedelijns diëtisten, navigators en oncologieverpleegkundigen. Daaruit blijkt dat de eerstelijns oncologiediëtist bij uitstek geschikt is om de voeding- en leefstijlbegeleiding voor patiënten met kanker te waarborgen. Om dat potentieel nog beter te benutten is het o.a. belangrijk dat eerstelijns diëtisten actief contact leggen met ziekenhuizen en zichtbaar maken wat ze voor de patiënt kunnen betekenen. 

“De verwijzing naar een specialist op het gebied van voeding en leefstijl zou een vast onderdeel moeten worden van de zorgpaden. Te beginnen bij het zorgpad Voeding bij Kanker. Waar de tweedelijns diëtist de aangewezen persoon is voor begeleiding bij medische complicaties en tijdens een intensieve behandel- of opnameperiode in het ziekenhuis, is de eerstelijns diëtist de professional voor advies over en begeleiding bij gezonde voeding en leefstijl buiten het ziekenhuis. De eerstelijns diëtist kan misvattingen wegnemen, bijvoorbeeld over het gebruik van supplementen, waardoor de patiënt gedurende het gehele traject over de juiste kennis beschikt. Daarnaast kwam uit mijn onderzoek naar voren dat de verpleegkundig specialist een belangrijke schakel is in de verwijzing naar een eerstelijns diëtist. Hij kent de patiënt het beste, heeft tijd om zaken buiten het direct medisch noodzakelijke te bespreken en is voor de patiënt het centrale aanspreekpunt van diagnose tot genezing. De manier waarop de verpleegkundig specialist verwijst naar eerstelijns diëtetiek is hierbij cruciaal. Hoe meer hij het belang ervan benadrukt en hoe beter hij dat kan uitleggen, hoe groter de kans is dat de patiënt het advies opvolgt.”  

Zodoende ontwikkelde Inge een workshop over voeding en leefstijl bij kanker om de samenwerking tussen de eerste- en de tweede lijn te stimuleren. De workshop is bedoeld voor eerstelijns diëtisten om te geven aan verpleegkundig specialisten, verpleegkundigen en/of artsen. Door te laten zien welke kennis en kunde er bij de eerste lijn is, en de zorgprofessionals mee te nemen in zijn manier van werken, kan de workshop bijdragen aan het stevig(er) neerzetten van het vakgebied van de diëtist.  

Benieuwd naar de workshop die Inge ontwikkelde? Klik hier voor de PDF. 

Op basis van het onderzoek stelde Inge samen met Voeding + Advies een manifest op, waarmee ze de posterprijs won op het VoedingNL congres 2023. Klik hier voor dat manifest.